Bir kurum yeni bir karar açıkladı. Duyurunun altına birkaç saat içinde yüzlerce yorum geldi. En üstteki yorumlar sert ve binlerce beğeni almış. İletişim ekibi alarm veriyor: “Herkes karşı!” Peki sosyal medya yorumları gerçekten kamuoyunu gösterir mi? Kısa cevap: her zaman değil. Bu yazıda nedenini ve yorumları doğru okumanın yollarını anlatıyoruz.
Kısaca
Yorum yazanlar, paylaşımı görenlerin küçük bir kısmıdır.
En çok beğenilen yorum, en çok kişinin görüşü olmayabilir.
Bir anlatıyı iki ölçüyle oku: kişi sayısı ve etkileşim.
Koordinasyon izleri kanıt değil, sinyaldir.
Sosyal medya yorumları kimden geliyor?
Yorum yazanlar, bir paylaşımı görenlerin yalnızca küçük bir kısmıdır. Üstelik bu grubun içinde de çok yazan bir azınlık vardır. Örneğin Pew Research Center, 2019’da ABD’deki Twitter kullanıcılarına baktı:
%10
en aktif kullanıcı kesimi
%80
bu kesimin yazdığı paylaşımların oranı
Yani en aktif yüzde 10, paylaşımların yüzde 80’ini yazıyordu (kaynak). Bu yüzden yorum alanı çoğu zaman sessiz çoğunluğu değil, en sesli kesimi gösterir. Bu kesim önemlidir ama tek başına kamuoyu değildir.
Beğeni sayısı neden yanıltabilir?
Beğeni, bir görüşü kaç kişinin paylaştığını tam göstermez. Bunun birkaç nedeni vardır:
Platformlar çoğu zaman en çok beğenilen yorumu üste koyar. Bu yüzden üstteki yorum daha çok görülür ve daha çok beğeni alır.
Erken gelen yorumlar daha uzun süre görünür kalır.
Aynı kişi birden fazla yorum yazabilir. Hatta aynı yorumu defalarca yapıştırabilir.
Sonuç olarak en çok beğenilen beş yorum, binlerce kişinin görüşü gibi görünebilir. Oysa bu yorumlar birkaç kişiden gelmiş olabilir.
Kişi sayısı ile etkileşimi neden ayırmalısın?
Bir anlatıyı iki soruyla ölçmek gerekir. Birincisi: bu görüşü kaç farklı kişi yazıyor? İkincisi: bu görüş beğeniyle ne kadar büyüyor?
Varsayalım bir paylaşımın altında 300 yorum var. “Yanlış karar” anlatısı 40 kişiden geliyor ama toplam 2.000 beğeni almış. “Anlaşılabilir bir karar” anlatısı ise 90 kişiden geliyor ama 150 beğeni almış.
Varsayımsal örnek: beğeniye bakan ilk anlatıyı, kişi sayısına bakan ikinci anlatıyı baskın görür.
Yalnızca beğeniye bakan biri ilk anlatıyı baskın sanır. Kişi sayısına bakan ise farklı bir tablo görür.
İki ölçü arasındaki fark da bir bilgidir. Küçük bir grubun bir anlatıyı büyüttüğünü gösterebilir.
Koordinasyon izleri nasıl anlaşılır?
Bazen bir yorum dalgası kendiliğinden oluşmaz. Şu izler buna işaret edebilir:
Aynı ya da neredeyse aynı metnin birçok hesaptan yazılması
Kısa bir süre içinde yorumların bir anda yığılması
Aynı kişinin aynı yorumu defalarca yapıştırması
Unutma
Bu izlerin hiçbiri tek başına kanıt değildir. Aynı sloganı paylaşan gerçek kişiler de olabilir. Bu yüzden bunları hüküm değil, sinyal olarak oku.
İletişim ekipleri hangi 5 kontrolü yapmalı?
Bir paylaşıma gelen tepkiye bakarken şu sorular işe yarar:
Kaç yorum geldi değil, kaç farklı kişi yazdı?
En beğenilen birkaç yoruma değil, tüm yorumların dağılımına bakıldı mı?
Tekrar eden ve alakasız yorumlar ayıklandı mı?
Destek, karşı çıkış ve tarafsız tepkilerin oranı ne?
Veri karar vermeye yetecek kadar mı?
Son soru en çok atlananıdır. Az sayıda yorumla büyük bir sonuca varmak, hiç bakmamaktan daha riskli olabilir.
Tepki Terminali bu işi nasıl yapıyor?
Bu soruları elle yanıtlamak saatler sürer. Bu nedenle Tepki Terminali‘ni geliştirdik. Tepki Terminali, X, Instagram ve TikTok’taki bir paylaşıma gelen yorumları analiz eder. Gündem analizi ise şu an X üzerinde yapılır.
Kişi ve etkileşim ayrımı
Bir anlatının kaç kişiden geldiğini ve ne kadar büyütüldüğünü ayrı ölçer.
Tekrar ve koordinasyon tespiti
Aynı kişinin tekrar eden yorumlarını tek sayar. Aynı metinle yazılmış paylaşımları sinyal olarak işaretler.
Kanıta dayalı rapor
Sayısal göstergeleri sayaçlarla hesaplar. Veri yetersizse bunu raporda açıkça söyler.
Gizlilik
Yalnızca herkese açık paylaşım ve yorumları kullanır. Özel hesaplara ve mesajlara erişmez.
Tepki Terminali kurumlar için tasarlandı. Kamu iletişim birimleri, ajanslar, marka ekipleri ve partilerin dijital ekipleri bunlardan birkaçı.
Kurumun için Tepki Terminali’ni konuşalım
Kurumun için uygun paketi birlikte belirleyelim. Sosyal medya hesaplarını da birlikte yönetmek istersen Sosyal Medya Yönetimi sayfamıza göz atabilirsin.
Comments are closed